Hiện trạng môi trường phóng xạ khu vực huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang - Thảo, Đặng Thị Phương; Dương, Nguyễn Thùy; Nguyệt, Nguyễn Thị Ánh; Hướng, Nguyễn Văn; Schimmelmann, Arndt (VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences; Vol 32 No 2S, 2016)
Tóm tắt: Nghiên cứu trình bày hiện trạng kiểu phóng xạ tự nhiên môi trường trong nhà và môi trường làm việc của người dân khu vực huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang thông qua nồng độ khí radon ( 222 Rn và 220 Rn) trong không khí. Người dân địa phương có tập quán canh tác ngay tại các thung lũng, hố sụt karst và sống trong các căn nhà trình tường, một kiểu nhà kín, ẩm thấp, ít lưu thông không khí. Kết quả khảo sát cho thấy không khí ở các hố sụt và lòng chảo karst có nồng độ 222 Rn dao động từ 30 - 98 Bq m -3 và nồng độ 220 Rn dao động 37 - 406 Bq m -3 , tương ứng với tổng liều chiếu 0,6 - 4 mSv năm -1 , cao hơn 1 - 4 lần giới hạn liều chiếu theo khuyến cáo của IAEA (1996). Môi trường không khí trong nhà trình tường truyền thống có nồng độ 222 Rn là 0 - 101 Bq m -3 và 220 Rn là 86 - 535 Bq m -3 , tương ứng với tổng liều chiếu 9,6 - 45,4 mSv năm -1 , cao gấp 9 - 45 lần giới hạn liều do IAEA khuyến cáo. Đối sánh nồng độ khí radon trong nhà trình tường với các nhà xây bằng vật liệu hiện đại (gạch nung, sắt thép, bê tông, tường vôi xi măng) cho thấy nồng độ 222 Rn (0 - 115 Bq m -3 ) và 220 Rn (0 - 37 Bq m -3 ) trong các ngôi nhà xây bằng vật liệu hiện đại thuộc ngưỡng an toàn so với quy chuẩn phóng xạ trong nhà 200 Bq m -3 (QCVN 7889:2008) và 150 Bq m -3 (EPA, 2003) đối với 222 Rn; nồng độ này tương ứng với tổng liều chiếu 0 - 6,2 mSv năm -1 , cao có thể tới 6 lần giới hạn liều chiếu (IAEA). Nhìn chung, nồng độ và tổng liều chiếu trong do khí radon ( 222 Rn và 220 Rn) với môi trường nhà ở khu vực huyện Đồng Văn tương đối cao, đặc biệt trong các nhà trình tường truyền thống. Từ khóa: Đồng Văn, phóng xạ, radon, thoron, liều chiếu.