Quá trình điều chỉnh chính sách trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại Việt Nam giai đoạn 2013-2025

Abstract

Bài viết phân tích quá trình điều chỉnh chính sách trợ giúp xã hội cho người cao tuổi tại Việt Nam giai đoạn 2013-2025, trong bối cảnh già hóa dân số đặt ra những yêu cầu mới đối với hệ thống an sinh xã hội. Trên cơ sở phân tích tài liệu và tổng quan chính sách, bài viết làm rõ sự thay đổi trong thiết kế chính sách từ Nghị định số 136/2013/NĐ-CP, Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, Nghị định số 76/2024/NĐ-CP đến Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Kết quả cho thấy chính sách trợ giúp xã hội cho người cao tuổi đang chuyển dịch từ mô hình trợ giúp có điều kiện, tập trung vào nhóm đặc biệt khó khăn, sang định hướng mở rộng độ bao phủ, nâng mức hỗ trợ và hình thành tầng bảo đảm thu nhập cơ bản cho người cao tuổi không có lương hưu. Quá trình này phản ánh sự điều chỉnh trong tư duy chính sách, từ tiếp cận cứu trợ sang bảo đảm an sinh xã hội theo hướng bao trùm hơn. Tuy nhiên, chính sách vẫn đối mặt với một số vấn đề như mức trợ cấp còn hạn chế, áp lực tài khóa trước tốc độ già hóa dân số nhanh và khoảng trống trong chăm sóc dài hạn. Bài viết cho rằng việc hoàn thiện chính sách cần được đặt trong định hướng phát triển hệ thống an sinh đa tầng, kết hợp hỗ trợ thu nhập, chăm sóc dài hạn và quản trị chính sách dựa trên dữ liệu.